Ciasteczka wykorzystywane przez serwis internetowy SKF

SKF uzywa na swoich stornach interentowych cookies w celu możliwie jak najlepszego dostosowywania prezentowanych informacji do preferencji odwiedzających, dotyczących między innymi regionu i języka. Czy wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies przez SKF?

cookie_information_popup_text_2[150]

Dobór odpowiedniego smaru plastycznego

Performance and operating conditionsBearing type and arrangementBearing sizeLubricationOperating temperature and speedBearing specificationBearing executionSealing, mounting and dismounting

Dobór odpowiedniego smaru plastycznego SKF

Asortyment smarów plastycznych SKF do łożysk tocznych umożliwia dobór odpowiedniego smaru do większości zastosowań. Smary plastyczne SKF zostały opracowane z zastosowaniem najaktualniejszej wiedzy na temat smarowania łożysk tocznych, a ich jakość jest nieprzerwanie monitorowana.
LubeSelect i reguły doboru
SKF LubeSelect to narzędzie online, które w odpowiedzi na wskazane warunki pracy przedstawia listę smarów SKF spełniających dane wymagania. Przeprowadzana przez narzędzie analiza opiera się na uogólnionych regułach doboru, opracowanych drobiazgowo przez specjalistów SKF do spraw smarowania.

Te same reguły doboru są stosowane w Tablicy doboru smaru łożyskowego SKF [PDF], gdzie zakresy prędkości, temperatury i obciążenia służą za wyjściowe parametry eksploatacyjne do wyboru odpowiedniego smaru plastycznego.

Zakresy temperatury, prędkości i obciążenia dla doboru smaru plastycznego

Definicje terminów stosowanych przy określaniu zakresów temperatury, prędkości i obciążenia dla łożysk smarowanych smarem plastycznym są podane w tabeli 1, tabeli 2tabeli 3.

Klasa konsystencji wg NLGI

Konsystencja jest miarą sztywności smaru plastycznego. Stosowana klasyfikacja smarów plastycznych według konsystencji jest zgodna z wytycznymi amerykańskiego Narodowego Instytutu Smarów (National Lubricating Grease Institute, NLGI) i normą ISO 2137. W łożyskach tocznych stosuje się zwykle smary plastyczne z zagęszczaczem w postaci mydła metalicznego, o konsystencji klasy 1, 2 lub 3 (od miękkich do sztywnych) w skali NLGI. Najpopularniejsze smary mają konsystencję klasy 2.

Stabilność mechaniczna

Podczas ruchu obrotowego łożyska smar plastyczny jest mechanicznie ugniatany, co może doprowadzić do zmiany jego konsystencji. Tę właściwość nazywa się stabilnością mechaniczną smaru plastycznego i mierzy podczas standardowych testów zgodnych z normą ASTM D217 i/lub ASTM D1831. Smary ulegające zmiękczeniu mogą wyciekać z wnętrza łożyska. Smary ulegające sztywnieniu mogą znacznie zwiększać opory ruchu łożyska lub wydzielać zbyt mało oleju. Stabilność mechaniczna nie powinna ulegać drastycznym zmianom, dopóki praca odbywa się w zakresie temperatur zgodnym ze specyfikacją smaru. 

Ochrona przed korozją

W zastosowaniach, gdzie obecna jest woda lub zachodzi skraplanie, bardzo ważne są właściwości przeciwkorozyjne smaru plastycznego. O zdolności do przeciwdziałania korozji decydują właściwości dodatku inhibitora korozji i/lub rodzaj zagęszczacza. Skuteczność ochrony przed korozją mierzy się podczas testu EMCOR, zgodnie z normą ISO 11007. W zastosowaniach, gdzie obecna jest woda lub zachodzi skraplanie, stosować należy smary, które przeszły taką próbę z wynikiem 0-0.

Najważniejsze parametry techniczne smarów plastycznych SKF zawarto w dokumencie Parametry techniczne smarów plastycznych SKF [PDF].

Koncepcja sygnalizacji świetlnej SKF dla osiągów smaru plastycznego w zależności od temperatury
Zakres temperatury, w jakim można stosować smar plastyczny, zależy głównie od rodzaju oleju bazowego, zagęszczacza oraz dodatków. Poszczególne temperatury opisujące zakres pracy smaru zostały przedstawione w sposób schematyczny na wykresie 1, w formie podwójnej drogowej sygnalizacji świetlnej; więcej szczegółowych informacji zawiera wykres 2.
  • Dolną temperaturę graniczną (LTL, low temperature limit) wyznacza się w drodze testu momentu tarcia w niskiej temperaturze, zgodnie z normą ASTM D1478 lub IP 186. Poziom LTL to taka temperatura, w której moment rozruchowy jest równy 1 000 Nmm, a moment roboczy wynosi 100 Nmm.

  • Górna temperatura graniczna (HTL, high temperature limit) to taka temperatura, w której smar traci swoją konsystencję i staje się płynny. Górna temperatura graniczna jest wyznaczana na podstawie temperatury kroplenia (zgodnie z normą ISO 2176).
Temperaturami granicznymi dolną i górną zapewniającymi niezawodną pracę, wskazanymi polem koloru zielonego na wykresie 1, są:
  • dolna temperatura graniczna pracy (LTPL, low temperature performance limit), definiowana jako temperatura, w której smar przestaje wykazywać wystarczające wydzielanie oleju w rozumieniu normy DIN 51817. Wykres 2 przedstawia LTPL w odniesieniu do łożysk wałeczkowych. Wartości LTPL dla łożysk kulkowych są o około 20°C (35°F) niższe.

  • górna temperatura graniczna pracy (HTPL, high temperature performance limit), wyznaczana w drodze próby trwałości smaru SKF R0F
W zakresie wyznaczonym tymi dwiema granicami, smar plastyczny niezawodnie spełnia swoją funkcję i okres pracy smaru do wymiany lub trwałość smaru da się przewidzieć. Ponieważ definicja granicznych temperatur pracy nie jest znormalizowana w skali międzynarodowej, dane podawane przez dostawców smaru innych niż SKF należy interpretować ostrożnie.

W temperaturach powyżej poziomu HTPL smar plastyczny ulega degradacji w rosnącym tempie. W związku z tym, temperatury ujęte w polu żółtym, między poziomami HTPL i HTL, powinny utrzymywać się tylko przez krótkie okresy.

Pole koloru żółtego wyznaczono także w przedziale niskich temperatur: jego granicami są poziomy LTL i LTPL. W tym przedziale temperatury są zbyt niskie, by mogło mieć miejsce wystarczające wydzielanie oleju. Szerokość pola żółtego zależy od rodzaju smaru i od rodzaju łożyska. Ciągła praca w temperaturze niższej niż LTPL może doprowadzić do poważnego uszkodzenia łożyska. Krótkie okresy pracy w tym przedziale – na przykład rozruchy na zimno – na ogół nie wywierają szkodliwego wpływu na łożysko, gdyż ciepło wytwarzane wskutek tarcia powoduje podwyższenie temperatury do wartości mieszczących się w polu zielonym.

Inne czynniki i kwestie istotne przy doborze smaru plastycznego

Weryfikacja warunków smarowania i rozważenie zastosowania dodatków EP/AW

Warunki smarowania κ ocenia się na podstawie lepkości oleju bazowego, w sposób opisany w punkcie Warunki smarowania – stosunek lepkości κ. W zakresie warunków smarowania wyznaczonym przez κ poniżej 1, dodatki EP/AW są zalecane.

Dodatki EP/AW typu siarkowo-fosforowego, które to stosuje się dziś najpowszechniej, mogą wpływać szkodliwie na trwałość zmęczeniową łożysk. Wynika to z faktu, że w obecności wilgoci, której nigdy nie sposób całkowicie uniknąć, powstają kwasy siarkowe i fosforowe wywołujące agresywną reakcję chemiczną na powierzchni styku tocznego. Zjawisko to nasila się wraz ze wzrostem temperatury i przy temperaturach powyżej +80°C (+175°F) środek smarny z dodatkami EP/AW można zastosować tylko po jego dokładnym sprawdzeniu. Smary plastyczne SKF zostały przetestowane i można je stosować w temperaturach powyżej +80°C (+175°F), w zakresie do poziomu HTPL.

Niskie prędkości

Łożyska pracujące z prędkościami bardzo małymi do małych (tabela 2) i pod dużymi obciążeniami powinny być smarowane smarem zawierającym olej bazowy o wysokiej lepkości i dodatki EP. Zagęszczacz powinien przyczyniać się do skutecznego oddzielania powierzchni. Odpowiednie wydzielanie oleju powinno zapewniać uzupełnianie oleju podczas pracy.
Smary zawierające dodatki stałe, takie jak grafit czy dwusiarczek molibdenu (MoS2), należy brać pod uwagę przy współczynniku prędkości ndm poniżej 20 000 mm/min. Smar SKF LGEV2 z powodzeniem znajduje zastosowanie przy ndm = 80 000.

Wysokie i bardzo wysokie obciążenia łożyska

W przypadku łożysk poddawanych obciążeniom o stosunku C/P < 4, obliczeniowy okres pracy smaru do wymiany może być na tyle krótki, by dyktował zastosowanie smarowania ciągłego lub smarowania olejowego.

Mieszalność z innymi smarami plastycznymi

Gdyby powstała potrzeba przejścia z jednego rodzaju smaru na inny, należy wziąć pod uwagę mieszalność smarów oraz ich zdolność mieszania się bez niepożądanych skutków (tabela 4tabela 5). Zmieszanie smarów ze sobą niezgodnych może poskutkować poważną zmianą konsystencji i w efekcie uszkodzeniem łożyska spowodowanym znaczącym wypływem smaru. Pamiętaj, że smary zagęszczane politetrafluoroetylenem (PTFE) nie są zgodne ze smarami innego typu.

Mieszalność z olejami konserwującymi

Oleje konserwujące stosowane w łożyskach SKF są zgodne z większością smarów plastycznych – z wyjątkiem fluorowanych smarów syntetycznych na bazie oleju z zagęszczaczem PTFE, takich jak na przykład smar SKF LGET 2. Jeżeli zastosowany ma zostać smar zagęszczony PTFE, środki konserwujące łożysko muszą zostać usunięte przed wprowadzeniem do niego smaru. Jako rozpuszczalnik zalecana jest benzyna lakowa. Upewnij się, że wszelkie pozostałości rozpuszczalnika odparowały, po czym niezwłocznie nałóż smar.

Ocena odpowiedniości smarów producentów innych niż SKF

Smary pochodzące od producentów innych niż SKF muszą być dopuszczane do użytku przez dostawców. Osiągi smaru plastycznego w zależności od temperatury i prognozowaną trwałość smaru wyznaczaj przy pomocy wykresu 3. Uwzględniaj wszelkie znajdujące zastosowanie kwestie wskazane jako istotne w odniesieniu do smarów SKF.

Systemy smarowania

Smarowanie ciągłe można realizować za pomocą jedno- lub wielopunktowych smarownic automatycznych, takich jak SKF SYSTEM 24 lub SYSTEM MultiPoint.
Systemy smarowania centralnego, takie jak SKF MonoFlex, SKF ProFlex, SKF DuoFlex, SKF MultiFlex (tabela 6) oraz Lincoln Centro Matic, Quicklub i Dual Line, niezawodnie doprowadzają smar plastyczny w szerokim zakresie dozowanej ilości.
Więcej informacji na temat systemów smarowania SKF → Rozwiązania z zakresu smarowania.
SKF logo