Ciasteczka wykorzystywane przez serwis internetowy SKF

SKF używa na swoich stronach internetowych plików cookies, w celu możliwie jak najlepszego dostosowywania prezentowanych informacji do preferencji odwiedzających, dotyczących między innymi regionu i języka.

Czy wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies przez SKF?

Marzą ci się niezawodne osiągi zasobów?

Oto dziewięć sugestii na rzecz dalszej poprawy!

Peter Bakkum
Peter Bakkum, dyrektor operacyjny ds. przemysłu spożywczego na region Europy w SKF

W przemyśle produkcji żywności i napojów pojęcie niezawodności występuje nie od wczoraj. Procesy utrzymania ruchu skoncentrowanego na niezawodności (RCM, reliability-centred maintenance, wprowadzone w latach sześćdziesiątych), projektowania niezawodności (RE, reliability engineering) czy niezawodności konstrukcyjnej (DFR, design for engineering) są szeroko rozpowszechnione, i każdy wie, albo przynajmniej domyśla się, co za nimi stoi. Charles E. Ebeling zdefiniował niezawodność jako „prawdopodobieństwo, że dany element lub układ będzie pełnił wymaganą odeń funkcję przez określony czas w ustalonych warunkach eksploatacji”.

Niezawodność ma niebagatelne znaczenie: wpływa na wysokość nakładów zarówno operacyjnych (OPEX), jak i inwestycyjnych (CAPEX), w związku z czym powinna plasować się wysoko w hierarchii wartości każdego przedsiębiorstwa produkcyjnego.

W dzisiejszym środowisku produkcji żywności i napojów nie sposób uniknąć starzenia się zasobów – a ze względu na presję finansową towarzyszy temu, kiedy to tylko możliwe, rewidowanie kosztów i odwlekanie inwestycji. Na działy utrzymania ruchu i niezawodności wywiera się presję zachowania wymaganej funkcjonalności starzejących się zasobów przez określony czas w ustalonych warunkach eksploatacji.

Istnieje wszakże również inna kategoria zasobów, a mianowicie takie, które co prawda wyszły już z wczesnego okresu eksploatacji, jednak nie zaczęły się jeszcze starzeć. Nazywać je można „zasobami dojrzałymi”. Są to zasoby, które spisują się niezawodnie, wciąż nie zbliżają się do końca trwałości eksploatacyjnej a „przetrwały” fazę (przed)wczesnej awaryjności. Inżynierowie do spraw niezawodności zwykle nie poświęcają takim zasobom wzmożonej uwagi.

A może powinni?

Otóż zasoby już wykazujące niezawodne osiągi także stwarzają pole do poprawy. Najważniejsze to wiedzieć, gdzie i kiedy można owych ulepszeń dokonywać. Przyjrzyjmy się więc dziewięciu różnym obszarom poprawy, pogrupowanym w trzy kategorie: redukcji kosztów, podnoszenia wydajności oraz pilnowania zgodności z wymaganiami przepisów.

1. Zmniejszaj koszty operacyjne, rewidując przyczyny źródłowe ich wzrostów.
Wiedza o tym, które zasoby najsilniej wpływają na wysokość kosztów operacyjnych (czyli znajomość KPI, kluczowych wskaźników efektywności, do których to zalicza się dziesięć głównych czynników kosztotwórczych) daje znakomity ogląd potencjalnych oszczędności do poczynienia. Poddanie owych czynników analizie przyczyn źródłowych (RCA, root cause analysis) pozwala rozpoznać obszary zmian prowadzących do zredukowania ponoszonych kosztów operacyjnych. Zasoby powiązane z istotnymi czynnikami wzrostu kosztów mogą zarazem stanowić przedmiot przyspieszonej wymiany; jest to ekonomicznie uzasadnione, jeśli bieżące koszty operacyjne znacznie przewyższają koszt inwestycji w nowy sprzęt – gdy suma kosztów operacyjnych i deprecjacji wynosi mniej niż wartość sytuacji aktualnej.
2. Obniżaj ponoszone koszty utrzymania ruchu, rozpoznając sprzęt konserwowany zbyt intensywnie.
Koszty utrzymania ruchu są istotne w całym okresie eksploatacji zasobów. Pewne zasoby, choćby i spisujące się niezawodnie, mogą być utrzymywane przesadnie. Równie prawdopodobna jest sytuacja, w której realizowana strategia utrzymania ruchu straciła stosowność w świetle aktualnych wymagań eksploatacyjnych wykorzystywanych zasobów. Przegląd strategii utrzymania ruchu zdolny jest ujawnić czynności konserwacyjne przeprowadzane z nadmierną częstotliwością – dotyczyć to może między innymi wymian części.
3. Redukuj koszty zasobów, przykładowo energii elektrycznej i wody.
Zmniejszanie zużycia energii elektrycznej i wody sprzyja nie tylko prowadzonej działalności, ale i naszej planecie w ogólności. Skontrolowanie ilości energii i wody zużywanej przez wykorzystywane zasoby otwiera furtkę do potencjalnych oszczędności. Na energochłonność korzystnie wpływa na przykład ograniczenie tarcia w układzie napędowym. Z kolei zmodyfikowanie procedur czyszczenia zasobów – bez kompromisów pod względem bezpieczeństwa żywności – pozwala niekiedy zaoszczędzić na zużyciu wody małą fortunę. 
4. Zwiększaj dostępność, kontrolując wskaźniki MTBF, MTBR i MTTR.
Sytuacje związane z dostępnością można podzielić na przestoje nieplanowane oraz planowe (w tym przestawienia linii). Nawet jeśli uważasz swój sprzęt za niezawodny (tzn. nie występują nieplanowane przestoje wynikające z awarii sprzętu), to i tak istnieje spore pole do poprawy, która korzystnie wpłynie na dostępność. Najpierw postaraj się polepszyć wskaźnik MTBF (mean time between failures, średni czas międzyawaryjny) – przez modyfikacje i technologiczne unowocześnienia. Następnie poświęć uwagę wskaźnikowi MTBR (mean time between repairs, średni czas międzynaprawczy), wyszukując w realizowanej strategii utrzymania ruchu zbędne planowe czynności konserwacyjne. Wreszcie skróć średni czas do naprawy (MTTR, mean time to repair) poprzez optymalizację czasu, jaki pochłaniają planowe czynności konserwacyjne – np. dopilnowując, żeby dokonywano właściwej konserwacji przy pomocy odpowiednich narzędzi i według stosownej wiedzy.
5. Polepszaj osiągi, rozpatrując opcje podniesienia obrotów roboczych urządzeń.
Osiągi można polepszyć poprzez zwiększenie prędkości i/lub elastyczności. Obroty robocze pogarszać może ogólne zużycie maszyn, aczkolwiek czynnikiem ograniczającym możliwości poprawy prędkości i elastyczności bywa i budowa urządzeń. Wprowadzenie drobnych zmian projektowych – przykładowo zastosowanie środków smarnych o wyższych poziomach znamionowej temperatury maksymalnej, bądź technologii grafitowych – pozwala na podwyższenie prędkości roboczych zasobów i ogólne podniesienie ich osiągów.
6. Podnoś jakość produkcji w drodze podwyższania wydajności.
Odpady i konieczność dokonywania przeróbek są zabójcze dla wyników jakościowych. Wydajność można podnosić między innymi przez przeciwdziałanie zanieczyszczaniu produktów, polepszanie wykrywalności zanieczyszczeń i/lub zwiększanie powtarzalności (poprzez zawężanie zakresów tolerancji sprzętu produkcyjnego). Na jakość pozytywnie wpływać mogą też modyfikacje konstrukcyjne i technologiczne unowocześnienia. 
7. Zapewniaj bezpieczeństwo żywności poprzez strategię profilaktyki czynnej.
W sektorach takich jak produkcja żywności i napojów do znacznego zmniejszenia niebezpieczeństwa zanieczyszczania produktów przyczynia się higieniczna budowa podzespołów. Istotne są tu koszty ewentualnej niezgodności z obowiązującymi przepisami. Najnowsze postępy, takie jak technologie niewymagające dosmarowywania, stanowią przy tym znakomite rozwiązanie, które łagodzi niebezpieczeństwo zanieczyszczenia spowodowanego przed nadmiar środków smarnych, a jednocześnie ogranicza zakres wymaganych prac utrzymaniowych i obniża ponoszone koszty czyszczenia.
8. Dbaj o bezpieczeństwo pracowników, eliminując potencjalne poślizgnięcia i upadki.
Maszyna sprawniejsza jest maszyną pracującą bezpieczniej. To wszak ważne – nie tylko dla prowadzonej przez Ciebie działalności, ale i dla Twego spokoju ducha. Eliminowanie obszarów zagrożenia poślizgnięciem i upadkiem oraz niebezpiecznych czynności utrzymaniowych przekłada się na łagodzenie niebezpieczeństwa wypadków. Koszt nieplanowanych absencji może być wysoki ze względu na kwestie bezpieczeństwa – ale jeszcze więcej kosztować mogą one Twoją reputację.
9. Pilnuj zgodności z przepisami ochrony środowiska.
Przedsiębiorstwa konsekwentnie przekonują się, że kluczem do zgodności z przepisami ochrony środowiska na światowym poziomie są detale realizowanych procesów eksploatacyjnych i utrzymaniowych. Zastępowanie elektrycznych silników pomp zespołami o wyższej sprawności przynosi oszczędności powiązane ze zmniejszonym zużyciem energii – ale jeszcze więcej zaoszczędzić można na sposobie, w jaki się owe zespoły obsługuje.

Zredukowanie zużycia wody i energii elektrycznej oraz ograniczenie ilości generowanych odpadów wpłynie korzystnie zarówno na środowisko naturalne, jak i na Twoje wyniki finansowe. Tego rodzaju rozwiązania często przyczyniają się do obniżenia kosztów operacyjnych i zarazem zbliżają przedsiębiorstwa do osiągnięcia celów przyjętych na polu zrównoważenia rozwoju.

Cel przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją jest jasny: wytwarzać jak najwięcej, możliwie niskim kosztem, przy równoczesnym poszanowaniu obowiązujących przepisów i reguł. Redukcja kosztów, podnoszenie wydajności oraz pilnowanie zgodności z wymaganiami to obszary bez wyjątku podwyższające tak zwaną „wartość dla akcjonariuszy” i przy tym bezpośrednio zależne od osiągów, jakie wykazują zasoby. Faktem jest, że niezawodność zasobów rzadko kiedy postrzega się jako pole do poprawy; tymczasem tkwiący w niej potencjał oszczędnościowy bywa nader znaczący. Zwłaszcza w partnerskich relacjach z dostawcami bądź usługodawcami – dającymi dostęp do wiedzy tychże – istotna poprawa leży w zasięgu przedsiębiorczych możliwości!

SKF logo